Rewolucja w łańcuchach dostaw. Rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR) – krótki przewodnik

Unia Europejska wprowadza jeden z najważniejszych i najbardziej rygorystycznych aktów prawnych dotyczących zrównoważonych łańcuchów dostaw. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 150, str. 206 z późn. zm.), zwane potocznie Rozporządzeniem w sprawie wylesiania (EUDR), ma na celu powstrzymanie globalnego wylesiania napędzanego przez konsumpcję w UE. To nie tylko kolejny obowiązek związany z raportowaniem – to fundamentalna zmiana w sposobie, w jaki przedsiębiorstwa muszą zarządzać swoim łańcuchem dostaw, pod groźbą bardzo dotkliwych kar.

Kogo i czego dotyczy Rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR)?

Obowiązki ciążą na podmiotach (operatorach) – czyli tych, którzy wprowadzają produkty do obrotu na rynek UE lub wywożą je z UE – oraz na podmiotach handlowych, tj. firmach, które te produkty udostępniają na rynku (np. sieci handlowe). Obowiązki różnią się w zależności od wielkości firmy.

Regulacja obejmuje 7 towarów i ich pochodnych: soję, wołowinę, olej palmowy, drewno, kakao, kawę i kauczuk naturalny. Załącznik I do Rozporządzenia precyzyjnie określa objęte nim kody nomenklatury scalonej.

Trzy filary zgodności:

Aby produkt mógł zostać wprowadzony na rynek UE, musi spełniać łącznie trzy warunki:

1.  Niepowodowanie wylesiania: Towary muszą być wyprodukowane na gruntach, na których po **31 grudnia 2020 r. nie doszło do wylesiania lub degradacji lasów.

2.  Zgodność z prawem: Produkcja musi być legalna zgodnie z przepisami kraju produkcji (obejmuje to m.in. prawo do użytkowania gruntu, ochronę środowiska, prawa pracownicze i prawa ludności rdzennej).

3.  System należytej staranności: Podmiot musi wdrożyć system due diligence i złożyć dla każdej partii produktu oświadczenie o należytej staranności w unijnym systemie informacyjnym.

Rozporządzenie w sprawie wylesiania (EUDR) – od kiedy obowiązywanie:

*   Dla dużych i średnich przedsiębiorstw: 30 grudnia 2025 r.

*   Dla mikro i małych przedsiębiorstw (MŚP): 30 czerwca 2026 r.

Dlaczego to rewolucja?

EUDR przenosi odpowiedzialność na pierwszy plan łańcucha dostaw. To importer lub pierwszy sprzedawca w UE musi wykazać, że jego produkty są „czyste”. Wymaga to bezprecedensowego poziomu przejrzystości i identyfikowalności, sięgającej do pojedynczej działki rolnej czy lasu.

Gdzie możemy pomóc?

1. Kompleksowe audyty zgodności, które pomogą określić, czy Państwa firma podlega obowiązkom Rozporządzenia w sprawie wylesiania (EUDR).
2. Szkolenia dla kadry zarządzającej i pracowników, aby zrozumieli nowe obowiązki wynikające z Rozporządzenia w sprawie wylesiania (EUDR).
3. Pomoc w przeprowadzeniu i sporządzeniu dokumentacji analizy ryzyka.
4. Pomoc w wypracowaniu strategii wdrożenia Rozporządzenia w sprawie wylesiania (EUDR), minimalizującą ryzyko biznesowe i prawne.
5. Pomoc w rejestracji Twojej firmy w unijnym systemie informacyjnym, celem złożenia oświadczenia o należytej staranności. W następnym artykule, przepytasz więcej na temat oświadczenia należytej staranności, o którym mowa w Rozporządzeniu w sprawie wylesiania (EUDR).